Ka shumë të ngjarë që jeni ende shtetas shqiptar.

Bindja e gabuar

Shumë shqiptarë jashtë mendojnë se, duke marrë shtetësinë amerikane — ose gjermane, italiane, çfarëdo tjetër — humbën atë shqiptare. Nuk është kështu. Shqipëria nuk ua hoqi shtetësinë emigrantëve që u natyralizuan jashtë pas vitit 1992. Nëse keni lindur në Shqipëri, jeni edhe sot shtetas shqiptar, pavarësisht sa pasaporta të tjera mbani.

Shqipëria e lejon shtetësinë e dyfishtë pa kufizim. Neni 7 i Ligjit të Shtetësisë të vitit 2020 (Ligji nr. 113/2020, "Për shtetësinë") e lejon atë hapur. Nuk jeni të detyruar të hiqni dorë nga shtetësia tjetër dhe kjo nuk ju është kërkuar kurrë. Të mbash njëkohësisht një pasaportë amerikane dhe një shqiptare është gjë e zakonshme dhe e ligjshme.

A jeni shtetas shqiptar?

Tri raste e mbulojnë pjesën më të madhe të diasporës. Nëse ju përshtatet qoftë edhe njëri prej tyre, jeni tashmë shtetas — nuk keni pse "aplikoni" për asgjë, edhe pse mund t'ju duhet ta dokumentoni.

Çfarë ndryshoi ligji i 2020-s

Nëse i kujtonit rregullat më të ashpra, kjo është sepse dikur ishin. Ligji nr. 113/2020 dhe ndryshimet e tij të vitit 2024 ndryshuan disa gjëra njëherësh:

• E zgjeruan shtetësinë me origjinë nga dy breza në tre.
• Hoqën kërkesën për të hequr dorë nga çdo shtetësi tjetër.
• E lejuan shprehimisht shtetësinë e dyfishtë.
• Hoqën kushtin e vendbanimit për aplikantët e diasporës me origjinë.
• I thjeshtuan procedurat për diasporën (ndryshimet e vitit 2024).

Të jesh shtetas nuk është njësoj si të mund të votosh

Kjo është pjesa që i ngatërron njerëzit, prandaj ia vlen ta themi troç. Shtetësia është statusi juaj ligjor. Votimi kërkon dokumente që e provojnë këtë status. Janë dy gjëra të ndryshme.

Për të votuar në një zgjedhje shqiptare ju duhen dy gjëra:

• Një pasaportë ose letërnjoftim shqiptar në fuqi.
• Të jeni të regjistruar për të votuar nga jashtë.

Dikush i lindur në Tiranë që nuk ka pasaportë shqiptare në fuqi është prapë shtetas — por ende nuk mund të votojë. Shtetësia nuk vihet në dyshim; mungojnë dokumentet. Të bëhesh gati për votë do të thotë ta mbyllësh këtë boshllëk dokumentesh.

Si të dokumentoni shtetësinë me origjinë

Këtu hollësitë varen nga vendi ku jetoni. Hapat më poshtë janë një shembull konkret për Shtetet e Bashkuara. Zyrat, mënyra si legalizohen dokumentet dhe tarifat e sakta ndryshojnë sipas vendit — prandaj konfirmojini hollësitë me ambasadën ose konsullatën shqiptare më të afërt para se të nisni.

1. Mblidhni dokumentet e gjendjes civile. Certifikatën tuaj të lindjes, zinxhirin e dokumenteve që ju lidh me paraardhësin shqiptar, certifikatën e lindjes së atij paraardhësi dhe një dëshmi penaliteti nga FBI-ja.
2. Vendosuni apostilën. Çdo dokument legalizohet me apostilë që Shqipëria ta pranojë.
3. Përktheni dokumentet. Përkthimi duhet bërë nga një përkthyes i autorizuar nga Ministria e Drejtësisë. Përkthimi i një miku dygjuhësh nuk pranohet.
4. Dorëzoni dosjen me tarifën. Rreth 30 euro, e dorëzuar në Ambasadën Shqiptare në Uashington DC, Konsullatën në Nju Jork, Konsullatën e Nderit në Çikago, ose drejtpërdrejt në Tiranë.
5. Prisni shqyrtimin. Shqyrtimi i ministrisë, verifikimet dhe një dekret presidencial — realisht gjashtë deri në dymbëdhjetë muaj.
6. Aplikoni veçmas për pasaportën. Pasi konfirmohet shtetësia, vetë pasaporta merr rreth tri deri në katër javë.

Regjistrohuni për të votuar nga jashtë

Sapo të keni një pasaportë ose letërnjoftim shqiptar në fuqi, hapi i fundit është regjistrimi. Shqipëria ka një proces votimi nga jashtë vendit; regjistroheni në të që vota juaj të llogaritet kudo që jetoni.

Kjo është e re. Viti 2025 solli zgjedhjet e para ku diasporës iu lejua të merrte pjesë dhe rreth 245.000 shqiptarë jashtë u regjistruan për të votuar në to. Kjo pjesëmarrje e parë është arsyeja pse dokumentimi ka rëndësi tani, jo dikur.